Satın Almayı Etkileyen Faktörler - Maliyet Endişeleri

İşletmeler aynı canlılar gibi çevresine uyum sağlayarak yaşamlarını sürdürmektedirler. İşletmenin çevresini oluşturan etmenler iç ve dış çevre olarak ayrılmakta; iç çevresini çalışanları, hissedarları, örgüt kültürü ve kullanılan teknoloji oluştururken dış çevresini devlet kurumları, toplum, rakipler, müşterileri, STK’lar, tedarik zincirindeki diğer firmalar oluşturmaktadır.

 

Şekil İşletmenin İç ve Dış Çevresi(Eren, 2013)

 LETME

Çevreye zararlı ürünler üreterek yeşil pazarlamaya karşı çıkan şirketlerin maliyetleri yasaların getireceği zorunluluklar, vergiler ve cezalarla maliyetleri 2872 Sayılı Çevre Kanunu ile her yıl yükselmektedir. Bu uygulama sadece Türkiye’de değil dünyanın birçok ülkesi ve örgütü tarafından yapılmaktadır. İşletmelerin yeşil ürün gerçekleştirme ve pazarlama maliyetleri zamanla bu caydırıcı uygulamaların maliyetinden az olacağı için tüm işletmeler yeşil pazarlama stratejilerini geliştirecekler. Uydacı 2002’ deki çalışmasında yeşil pazarlama yapmayan işletmelerin karlarının azalması ve faaliyetlerinin sona ermesi endişesiyle karşı karşıya kalacaklarını belirtmiştir.

Çevreye zarar veren işletmeler çözümleri de kendileri üretmeli, zararı azaltmak ve ortadan kaldırmak için önlemler almalıdırlar. Genel olarak fiyat rekabeti yapan işletmeler rakipleri ile rekabet edebilmek için maliyetlerini en düşük maliyetle yapmak için çaba sarf ederler. Öncelikleri maliyet düşürme olan işletmelerde çevre endişesinin az olması ve bunun için gerekli harcamaların yapılmaması anlamına gelmektedir. Ancak işletmeler sürdürülebilir bir büyüme ve karlılık düşünmeyerek çevreci politikaları uygulamadıklarından uzun dönemde düşük maliyet konusunda yanılmaktadırlar (Uydacı, 2002: 17).

Çınar 2001 yılındaki çalışmasıyla firmaların karlarını yeşil pazarlama ile arttırabileceklerini açıklamıştır. Çevreci faaliyetleri gerçekleştiren firmalar çevre duyarlılığı taşıyan müşterin memnuniyeti olumlu yönde etkileyecek ve yeşil ürünlerin getirdiği bazı maliyetleri müşterilerine yansıtabileceklerini aktarmıştır.

Almanya’da 2000’li yılların başında yapılan bir araştırma da ekonomik sorunların yeşil gıda pazarını da etkilediği ortaya çıkmıştır. Buna rağmen araştırma sonuçları göstermektedir ki ilk sırada kaliteli ve sağlıklı ürünlere yüksek fiyat vermeyi kabul etmektedirler. Katılımılar çalışma sonrası %40 yeşil ürünlerin yararları konusunda ikna edilmişler, büyük bir kısmı ise çocuğu, yaşı gereği sağlık gereksinimleri olanlar, fiyatı belirleyici olarak gören genç kararsızlardır ( Özçatalbaş, 2001:129-132).

Tablo Almanya’da Çevresel Gıda Tüketim Tercihlerinde Önemli Görülen Başlıca Faktörler (TNS Emnid,17.11.2014, www.tns-emnid.com )

Kriterler

Yüzde (%)

İyi bir Fiyat- Kalite İlişkisi

57

Hayvansal ürünlerde antibiyotik kullanılmamış olması

56

Tazelik ve olgunluk

53

İyi bir tat

50

Hayvan haklarına saygı gösterilmesi

50

Sağlığa olan yararları

49

Bitkisel ürünlerde kimyasal ve pestisit kalıntısının bulunmaması

46

Ürünün Besin değerinin kaybetmeden işlenmesi

41

Genetik olarak değiştirilmiş organizmaların üretimde kullanılmaması

34

Ürünün mümkün olduğunca doğal halinde bulunması

33

Düşük fiyat

25

Ürünün yeşil ürün olması

22

Ürün ile ilgili bilgi ve danışmanlık

20