YEŞİL PAZARLAMA 

Yeşil pazarlama ilk kez 1975 yılında Amerikan Pazarlama Birliğinin düzenlemiş olduğu “ekolojik pazarlama” konulu seminerde tartışılmış ve tanımlanmıştır. Bu tanıma göre ekolojik pazarlama, pazarlama faaliyetlerinin çevre kirliliği, enerji tüketimi ve diğer kaynakların tüketimi üzerine olumlu veya olumsuz etkileri ile ilgili çalışmalardır (paradoks , 17.11.2014, www.paradoks.org ).

Yeşil pazarlama farklı bir tanıma göre kirlilik üzerine pazarlama çalışmaları, enerji tüketimi ve tükenebilir doğal kaynakların harcanmasınınavantaj ve dezavantajlarını inceleyen bilim dalı olarak betimlenmiştir  (Vjollca, 2010:73).

Kotler 1991’de “müşterilerin ve toplumun refahını korumak ve geliştirme yoluyla organizasyonun ihtiyaçlarını, isteklerini ve hedef pazarın ilgilerini tanımlama ve rekabetçilerinden daha verimli ve etkili tatmin sağlayan pazarlama süreçleri” şeklinde tanımlamıştır.

Keleş 2007 yılında yaptığı çalışmada yeşil pazarlamayı şu şekilde özetlemiştir: “tüketicilerin ihtiyaç ve isteklerini yerine getirirken işletmenin de hedeflerine ulaşmasını sağlayacak doğa ile dost ürünlerin, üretilmesini, fiyatlandırılmasını, dağıtımını ve tutundurulmasını içeren ve ürününün kullanım sonrasını da kapsayan pazarlama faaliyetleridir.”

Yeşil pazarlama ile birlikte bilinmesi gereken diğer kavramlar;

·         Pazarlama, Amerikan Pazarlama Birliğinin tanımına göre organizasyon ve bireylerin hedef ve amaçlarına birlikte değişimi sağlamak için mal, hizmet, fikirlerin üretilmesini, fiyatlandırılmasını ve dağıtılmasını satış kriterlerini de planlayarak uygulamaya geçirilmesi süreci şeklindedir.

·         Toplumsal pazarlama ya da sosyal pazarlama, sadece şirketlerin kar etmesi için değil tüketiciyi, çevreyi, örgüt amaçlarını ve toplumsal refahı çevre ve  gelecek kaygısıyla üretimi öngörmektir (Erciş, 2001:14).

·         Geri dönüşüm, kullanılmayan atıkların belirli işlemler görerek tekrar hammadde olarak imalatta kullanılmasıdır  (Şua,2012:5).

Şekil 4.1.  Geri Dönüşüm Gösterim İşaretleri (Geri Dönüşüm Logo,24.11.2014 www.logovector.org )

 Yesilpazarlamalogo

  Sürdürülebilirlik, 1987 Brundtland Raporunda kavram olarak bugünün ihtiyaçlarının geleceğin ihtiyaçlarına engel olmadan karşılanmasını temel alan bir anlayışı tanımlamaktadır. Bu temellerle oluşan sürdürülebilirlik, toplumun gereksinimlerine önem veren, çevreyi ve doğayı koruyan ve ekonomik olarak büyüme ve istihdam hedefleri olan bir kavram olarak tanımlanabilir (Küçük, 2009:32).

·         Çevre dostu ürün ya da bir diğer adıyla yeşil ürün; üretilmesi, kullanımı ve kullanım sonrasında enerji ve kaynakları koruyan, kirliliği azaltarak doğal çevreyi genişletmeye ve korumaya temel alan üründür  (Jacquelyn, 2006:49).

·         “Yeşil etiket bir ürünün çevreye karşı duyarlı ve çevre dostu olduğunu gösteren sertifikadır.”(Yılmaz, 2009:85) Yeşil ürün ve diğer ürünleri birbirinden ayırt edilmesine yardımcı olur. Bu sayede tüketiciler ürünleri çevreci açıdan karşılaştırma imkanı bulur. Ekolojik olarak etiketlenmesi için üretildiği ülkenin ya da organizasyonların standartlarına göre güvenli olarak nitelendirilmesi gereklidir. Etiketleme yeşil etiketleme, tek kullanımlık etiketleme ve negatif etiketleme olarak üç gruba yarılmaktadır.

 Etiket
Şekil 4.2.  Ekolojik Ürün Etiketleri (Ürün Etiket,24.11.2014 www.yesilplatform.com )

·         Çevreye karşı duyarlılıkları ve aldıkları ürünlerle doğal çevreyi koruyacaklarına inanan, tüketim kararlarını verirken yeşil ürün seçimine özen gösterenlere yeşil tüketici denir.

·         Yeşil ambalajlama; kullanılacak ürünün paketleme işlevini tamamladıktan sonra tekrar geri dönüşerek kullanılmasına olanak sağlayan ambalajlama şeklidir. Bilindiği üzere genel olarak ambalaj ürünü olarak naylon kullanılmakta ve bu ürünün doğaya geri kazanımı için yaklaşık bin yıl gerekmektedir.

Çin naylon poşet kullanımını paralı hale getirerek her yıl 37 milyon fıçı petrol tasarrufu etmekte, naylon çöp poşeti almak yerine arta kalan poşetleri kullanarak bir ton naylon poşet tasarruf edilebilmektedir. Alışverişlerde plastik poşet yerine bez poşete geçilirse 70 yıllık bir insan hayatında kişi başı yaklaşık yirmi bin daha az poşet tüketilir. Türkiye de her beş insandan biri bunu uygulayabilirse yaklaşık 37milyar daha az poşet tüketilir. Yine konuyla ilgili yapılan araştırmalarda Amerika’ da yılda 12 milyon varil petrol plastik poşet üretiminde kullanılmaktadır. (ztbb, 07.01.2015, www.ztbb.org)