Sosyalsorumluluk

Sosyal Sorumluluk Kavramı

             Kavram olarak sosyal sorumluluk bulunduğu zamana göre değişiklik göstermektedir. Çünkü sorumluluk kavramı görev, yetki kavramlarıyla tanımlanırken kullanılmakta bunlarla ilişki derecelerine göre sorumluluk artıp azalmaktadır. Ek olarak içinde bulunulan zaman ile birlikte toplumun kültür yapısı da tanımın farklılaşmasına neden olur. Bunlara rağmen bazı tanımlar literatürde bulunmaktadır.

            Sorumluluk TDK’ da geçtiği şekliyle kişinin kendi davranışlarını ve ya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesidir (TDK,10.10.2014, www.tdk.gov.tr).  Özüpek (2005:48) ise şu şekilde yorumlamıştır; belirlenen bir görevi yapmak için o işi yerine getirmekle mükellef olan bir kişinin uyması gereken kurallar bütünüdür, kısaca başkalarının değerlerine saygı göstermek, onların varlığını kabul etmek olarak tanımlar. STK’ lar açısından baktığımızda sosyal çevrelerindeki sorunlara ve toplumsal baskılara verebileceği tepki, cevap verme kapasitesi olarak da tanımlanabilir.

İşletmelerde Sosyal Sorumluluk Kavramı

             Küreselleşen dünyada teknolojinin de ilerlemesi ile üretilenler zaman geçtikçe birbirine benzemektedir. Peki tüketiciler karar verirken fiyat ve kalite açısından benzer ürünlerden hangisi tercih ederler? Pazarlamadaki bu arayışı sosyal pazarlama doldurmaktadır. İşletmelerde çocuk işçi çalıştırılmaması; eğitime, kültüre, sanata, spora destek verilmesi; insan sağlığına ve çevreye duyarlı ürünlerin üretilmesi gibi kıstaslar sosyal pazarlamanın ilgi alanlarıdır.

             Sosyal sorumluluk faaliyetlerinin etkilenme oranları incelendiğinde radyo ve internet yerine televizyon ön plana çıkmaktadır. Farklı yazarlar tarafından bu düşünce desteklenmektedir (Haynes, Mickelson 2000; Ünal, 2009; Güz, 1995; Şahan, Çınar, 2004). Yine yapılan araştırmalarda alt gelir grubu kitlesi yardımlaşma ile ilgili kampanyalardan daha çok etkilendiğini çünkü gelir ve geçim sıkıntısı konularında hassas oldukları belirtilmiştir. Aynı çalışmada lisans ve lisansüstü eğitim seviyesine sahip tüketiciler ön lisans ve öncesi gruba göre daha duyarlı, genç nesil (25-36 yaş) diğer kuşaklara göre daha duyarlıdır (Akdoğan vd., 2012).

             1980’li yıllarda sosyal sorumluluk işletmenin ilgili tarafları olan hissedarlar, çalışanlar, tüketiciler ve tüm toplumun menfaatlerini düşünerek yönetilmesi olarak tanımlanırken, günümüzde artan çevre bilinci ile işletmelerin ekolojik çevreyle ilgili sorumluluğu sosyal sorumluluk kavramının parçası haline gelmiştir  (Kuduz,2011:115).